Nieuwe trend in pesterijen

Een filmpje dat als grapje begint, een beschrijving waaraan iedereen kan zien over wie het gaat of een afbeelding die met AI is gemaakt. Online pesten krijgt nieuwe vormen en de grens tussen humor en vernedering vervaagt.

Wie denkt dat pesten vooral op het schoolplein gebeurt, mist een belangrijk deel van het verhaal. Ook op sociale media worden jongeren belachelijk gemaakt, bedreigd en vernederd. Soms begint het met een spelletje. Maar voor de leerling om wie het gaat, is de lol er snel af.

Raad de leerling: een spelletje met gevolgen

Bij de TikTok-trend ‘Raad de leerling’ worden leerlingen op basis van uiterlijke of andere kenmerken beschreven. Andere leerlingen moeten vervolgens raden over wie het gaat. Opmerkingen over iemands uiterlijk of populariteit kunnen daarbij behoorlijk kwetsend zijn.

De trend kwam in november 2024 in het nieuws nadat het Koninklijk Atheneum Berchem in België melding deed bij het parket. De school signaleerde dat de video’s tot pestgedrag konden leiden.

Het probleem is dat pesten soms wordt verpakt als entertainment. Wie de video maakt, kan zeggen dat het maar een grapje is. Maar de leerling die herkenbaar wordt gemaakt, kan er heel anders over denken. En zodra anderen het filmpje delen of erop reageren, krijgt de vernedering een groter publiek.

Pesten krijgt nieuwe digitale vormen

Ook de nieuwste ontwikkelingen laten zien hoe snel online pesten kan veranderen. Volgens cijfers van hulplijn Offlimits, die Metro op 8 oktober 2026 publiceerde, kwamen er in de eerste negen maanden van dit jaar 955 meldingen van cyberpesten binnen. In heel 2025 waren dat er 860.

Opvallend is het toenemende gebruik van gemanipuleerde beelden. In 17,3 procent van de meldingen in 2026 ging het om bewerkt beeldmateriaal, tegenover 2 procent in 2024. Met kunstmatige intelligentie kunnen jongeren beelden maken waarop iemand dingen lijkt te doen die nooit zijn gebeurd. Die beelden kunnen vervolgens worden verspreid om iemand te vernederen.

Voor slachtoffers maakt het weinig uit of een beeld echt is of met AI is gemaakt. De angst dat klasgenoten, vrienden of familie het te zien krijgen, kan net zo goed aanwezig zijn.

Waarom doet een groep mee?

Pesten is niet alleen een kwestie van één pester en één slachtoffer. De groep eromheen speelt vaak een belangrijke rol. Sommige jongeren lachen mee om erbij te horen. Anderen zwijgen omdat ze bang zijn zelf het doelwit te worden.

Ook dit onderwerp kwam onlangs op televisie aan bod. In september besteedde het NPO Zapp-programma To the Point(er) aandacht aan pesten en groepsdruk. De makers onderzochten hoe mensen in een groep meegaan met gedrag dat ze misschien niet zelfstandig zouden kiezen.

Dat maakt ook duidelijk waarom alleen de pester aanspreken niet altijd voldoende is. Wie niet meedoet, een filmpje niet doorstuurt of steun biedt aan degene die wordt gepest, kan helpen om het patroon te doorbreken.

Wat als pesten mee naar huis komt?

Online pesten houdt niet op wanneer de schooldag voorbij is. Een bericht of filmpje kan thuis opnieuw opduiken, terwijl anderen erover blijven praten. Ouders merken soms dat hun kind stiller wordt, slecht slaapt of tegen school opziet, zonder meteen te weten waarom.

Het helpt om zonder oordeel te vragen wat een kind online en op school meemaakt. Wie wordt gepest, moet weten dat het niet de eigen schuld is en dat hulp zoeken geen zwakte is. Bij pesten dat samenhangt met school kunnen ouders en leerlingen terecht bij een mentor of het aanspreekpunt pesten.

Meer dan een grap

Een grap is pas leuk als mensen er samen om kunnen lachen. Zodra iemand doelbewust wordt vernederd, buitengesloten of herkenbaar gemaakt om anderen te vermaken, is er een grens overschreden.

Online kan die grens snel uit beeld raken. Een lachende emoji of een gedeeld filmpje lijkt misschien weinig voor te stellen, maar kan voor degene die het betreft een groot verschil maken.

Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar degene die de video maakt. Ook wie reageert, lacht of het filmpje deelt, kan ervoor zorgen dat de vernedering zich verder verspreidt.